Dawca krwi – kto może oddać krew? Krew jest żywą tkanką złożoną z krwinek czerwonych przenoszących tlen, krwinek białych broniących przed infekcją i płytek krwi odpowiedzialnych za krzepliwość. Elementy te zawieszone są w części płynnej krwi zwanej osoczem, zawierającej wodę, składniki mineralne i białka, w tym czynniki krzepnięcia. Objętość krwi dorosłego człowieka wynosi około 5 litrów, średnio 80 ml na 1 kg masy ciała, bezpiecznie można oddać ok. 12% tej objętości.

Krew możesz oddać w stacjach krwiodawstwa, a one dzielą się zwykle na stacjonarne (np. punkt pobierania krwi) i na mobilne chociażby pod postacią autokaru. Preparaty są transportowane i przechowywane w tzw. banku krwi. Również istotną informacją jest, iż mężczyźni mogą oddawać krew sześć razy w ciągu całego roku, a kobiety tylko cztery. Zanim krew zostanie zakwalifikowana do procesu transfuzji, wpierw musi przejść szereg badań wykluczających obecność zakażenia krętkiem bladym (kiłą), HIV, WZW typu B i C (wirusowe zapalenie wątroby).

Kto może zostać dawcą krwi? Możesz oddać krew, jeśli

  1. Jesteś w wieku od 18 do 65 roku życia i ważysz co najmniej 50 kilogramów
  2. W ciągu ostatnich 12 miesięcy nie wykonano u ciebie akupunktury, tatuażu, przekłucia uszu lub innych części ciała
  3. W ciągu ostatnich 12 miesięcy nie miałeś wykonanych diagnostycznych badań i zabiegów endoskopowych (gastroskopii, panendoskopii, arthroskopii, laparoskopii)
  4. W ciągu ostatnich 12 miesięcy nie byłeś leczony krwią i preparatami krwiopochodnymi
dawca krwi
dawca krwi

Co należy zrobić przed oddaniem krwi?

  • Dzień przed oddaniem krwi spożywać dużą ilość płynów (najlepiej woda mineralna, niegazowana)
  • Wyspać się
  • Zjeść lekki posiłek – unikać tych pokarmów, z dużą zawartością tłuszczu
  • Ograniczyć  palenie papierosów
  • Nie przychodzić oddawać krwi po spożyciu alkoholu, bądź innych środkach zmieniających nastrój
  • Unikać wysiłku fizycznego
  • Zaplanować dzień, w którym chce się oddać krew. Należy sprawdzić, w jakie dni i w jakich godzinach jest czynne centrum lub punkt, w którym chce się oddać krew (można to zrobić także podczas akcji wyjazdowych mobilnych punktów poboru krwi – tzw. krwiobusów)

Dawca krwi – Oddawanie krwi krok po kroku

  1. Zajmuje to ok. godziny
  2. Trzeba zarejestrować się w najbliższym punkcie poboru krwi.
  3. Otrzymasz kwestionariusz z pytaniami o Twój stan zdrowia. Wypełnij go zgodnie z prawdą – wszystkie pytania są bardzo ważne (o przebytych chorobach i przyjmowanych lekach).Ważne!
    Niezbędne do zarejestrowania kandydata na dawcę krwi będzie:

    • Dokument ze zdjęciem potwierdzający tożsamość z nr PESEL
    • Ukończone 18 lat  (maksymalny wiek – 65 lat)
    • Masa ciała powyżej 50 kg
    • W  przypadku osób, które nie mają nadanego numeru pesel (obcokrajowcy) – serię, numer oraz rodzaj dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz znajomość języka polskiego w mowie i piśmie umożliwiająca samodzielne przeczytanie, zrozumienie i wypełnienie kwestionariusza

    Niezbędne do zarejestrowania kandydata na dawcę krwi będzie:

    • Dokument ze zdjęciem potwierdzający tożsamość z nr PESEL
    • Ukończone 18 lat  (maksymalny wiek – 65 lat)
    • Masa ciała powyżej 50 kg
    • W  przypadku osób, które nie mają nadanego numeru pesel (obcokrajowcy) – serię, numer oraz rodzaj dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz znajomość języka polskiego w mowie i piśmie umożliwiająca samodzielne przeczytanie, zrozumienie i wypełnienie kwestionariusza
  4. Pielęgniarka pobierze próbki Twojej krwi, aby wykonać wstępne badania (stężenie hemoglobiny albo morfologia).
  5. Czekaj na wezwanie do gabinetu lekarskiego. Lekarz będzie miał wyniki Twoich badań wstępnych oraz wypełniony kwestionariusz. Przeprowadzi z Tobą wywiad na temat Twojego zdrowia. Następnie zdecyduje, czy możesz oddać krew.
  6. Zaraz po wywiadzie i pozytywnej decyzji lekarza, zostajesz wezwany do gabinetu, w którym oddasz swoją krew. (Pobieranie krwi odbywa się w specjalnym pomieszczeniu. Nie ma ryzyka zakażenia (stosowany jest tylko jednorazowy sprzęt).
  7. Przed oddaniem krwi, zdecyduj, z której ręki chcesz oddać krew, a następnie usiądź wygodnie.
  8. Pielęgniarka założy Ci wkłucie, a krew samoczynnie zacznie napełniać pojemnik.
  9. Oddawanie krwi pełnej trwa ok 10 min. W tym czasie oddasz jedną jednostkę krwi (450 ml).
  10. Po oddaniu odpocznij przez około 10-15 minut, potem idź do rejestracji, w której odbierzesz posiłek regeneracyjny (najczęściej w formie czekolad), którymi uzupełnisz ubytek energetyczny. Możesz tam też otrzymać zaświadczenie, które zwolni Cię z pracy lub szkoły.

Ważne!

  • Jeśli wykonujesz jeden z następujących zawodów: pilot, maszynista, kierowca autobusu, operator dźwigu lub pracujesz na wysokości, uprawiasz wspinaczkę albo głębokie nurkowanie, możesz powrócić do swoich zajęć najwcześniej 12 godzin po oddaniu krwi.
  • O wszystkich powikłaniach po oddaniu krwi powiadom lekarza centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa lub oddziału terenowego centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa .

Nie mogą oddawać krwi osoby:

  • Odbywające karę pozbawienia wolności i w okresie 12 miesięcy po opuszczeniu zakładu karnego
  • Osoby, które przebywały w Afryce Środkowej i Zachodniej oraz Tajlandii (mogą oddać krew po 12 miesiącach od powrotu, jeżeli nie zauważyły u siebie żadnych objawów chorobowych)
  • Po porodzie przez tyle miesięcy, ile trwała ciąża i okres laktacji (po poronieniu można oddać krew po 6 tygodniach)
  • W okresie miesiączkowania i 3 dni po zakończeniu miesiączki
  • Przyjmujące antybiotyki
  • Cierpiące na: choroby układu krążenia, choroby pochodzenia naczyniowo-mózgowego, przewlekłe choroby naczyń obwodowych, choroby zakaźne, poważne choroby układu pokarmowego, oddechowego, moczowego, nerwowego, poważne choroby skóry, choroby układowe, choroby krwi i układu krwiotwórczego, choroby metaboliczne i układu endokrynnego.
  • Jak zostać dawcą szpiku

    Jak zostać dawcą szpiku? DKMS

    Zostań dawcą szpiku. Niektórzy od zawsze czują w sobie chęć niesienia pomocy, innych popyc…
  • Leki Immunosupresyjne

    Leki Immunosupresyjne

    Większość przeszczepów wiąże się z przyjmowaniem specjalnych leków immunosupresyjnych. Dzi…
  • rodzaje przeszczepów

    Rodzaje przeszczepów

    Nasz układ odpornościowy doskonale radzi sobie z odróżnieniem  komórki własnej od tkanki o…

Zobacz także

Jak zostać dawcą szpiku? DKMS

Zostań dawcą szpiku. Niektórzy od zawsze czują w sobie chęć niesienia pomocy, innych popyc…