Tętniak aorty brzusznej, zazwyczaj nie daje objawów, jednak zdarzają się przypadki w których chory odczuwa takie dolegliwości jak ból pleców, ból brzucha, czy krwiomocz. Jakie są przyczyny, objawy, i najważniejsze jak można leczyć tętniaka aorty brzusznej?

Czym jest tętniak aorty brzusznej?

Aorta jest główną tętnicą, dzięki której nasza krew jest doprowadzana do całego ciała. Tętniak aorty brzusznej charakteryzuje się nadmiernym poszerzeniem średnicy o ponad 50%, szacunkowo średnica osiąga wtedy ponad 3 cm.  Ten rodzaj tętniaka, może wystąpić w każdym jej miejscu, może to być klatka piersiowa, jama brzuszna czy aorta biodrowa.

Jakie są przyczyny powstania aorty brzusznej?

Tętniak aorty brzusznej występuje dosyć rzadko. Zdecydowanie częściej choroba dotyka mężczyzn, najczęściej między 60 a 80 rokiem życia.  Przyczyny nie do końca są znane, jednak wiele badań wskazuje na częstsze występowanie u osób palących, mających problem z nadwagą, a także u osób po ciężkim zawale. Dodatkowe czynniki jakie mogą powodować tętniaka aorty to:

  • Zespół Marfana
  • Genetyka
  • Przepuklina brzuszna
  • Miażdżyca
  • Choroba wieńcowa
  • Przewlekłe obturacyjna choroba płucna
  • Niedokrwienie kończyn dolnych
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Wysoki cholesterol
  • Zwyrodnienia i osłabienia błony środkowej ściany tętnic
  • Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic

Jakie objawy daje tętniak aorty brzusznej?

Pacjenci u których rozpoznano tętniaka aorty brzusznej, bardzo rzadko odczuwali jakiekolwiek objawy. Z reguły tętniak diagnozowany był podczas USG jamy brzusznej, lub podczas badania palpacyjnego jamy brzusznej podczas wizyty.  Tętniaka możemy podzielić na 3 kategorie:

  • Tętniak bezobjawowy – jak nazwa wskazuje nie daje objawów, może jednak powodować uczucie pełnego brzucha czy lekki ból, który zazwyczaj jest usprawiedliwiony chwilowym dyskomfortem z powodu przejedzenia lub zatrucia.
  • Tętniak objawowy – rzadki przypadek, jednak zdarzają się osoby które odczuwały bóle pleców, które łudząco przypominały rwę kulszową. Dodatkowymi objawami był krwiomocz, spadek masy ciała, obrzęki nóg, wędrujące bóle podbrzusza. Podczas badania osłuchowego można usłyszeć szmery, a same badanie dotykowe powoduje tkliwość, szczególnie gdy tętniak jest duży i wyczuwalny.
  • Tętniak pęknięty – niestety w tej sytuacji dochodzi do zagrożenia życia pacjenta. Objawy jakie występują gdy tętniak aorty brzusznej pęknie to ostry i nagły ból który promieniuje między brzuchem, kroczem a odcinkiem lędźwiowym, pojawia się duszność, szybsze bicie serca i zawroty głowy.. Mogą pojawić się również zaburzenia czucia, wymioty, utrata przytomności, niedowład, a nawet porażenie kończyn. Ryzyko pęknięcia tętniaka zwiększa się wraz z jego średnicą.

Tętniaka możemy również podzielić pod względem genezy i budowy:

  • Rozwarstwiający
  • Zapalny
  • Embolizujący
  • Prawdziwy
  • Zakażony

Jak wykryć tętniaka?

Rozpoznanie tętniaka nie zawsze jest proste, z powodu braku objawów. Dlatego tak ważną kwestią jest wykonywanie przesiewowego badania ultrasonograficznego. Takie badanie, powinni regularnie wykonywać mężczyźni już po 65 roku życia, a także osoby obciążone genetycznie. W przypadku osób młodszych, których ryzyko zachorowania jest zwiększone poprzez występowanie tętniaka aorty brzusznej w rodzinie, takie badanie jest wręcz obowiązkowe. Dodatkowymi badaniami, które pomogą rozpoznać tętniaka aorty brzusznej są

  • Angio-CT – czyli tomografia komputerowa
  • Angio-MR – czyli rezonans magnetyczny
  • Badanie arteriograficzne – w przypadku niedokrwienia kończyn dolnych

Jak wygląda leczenie takiego tętniaka?

Leczenie uzależnione jest najczęściej od wielkości tętniaka oraz jego umiejscowienia. Małe tętniaki, których wielkość nie przekracza 4 centymetrów, zazwyczaj nie wymagają ingerencji chirurgicznej. Ryzyko pęknięcia jest znikome, konieczne jest jednak regularne wykonywanie badań, i stała opieka lekarza. Dodatkowo należy wyeliminować czynniki, które miały wpływ na jego powstanie. Można również zastosować leczenie farmakologiczne, które opiera się na zastosowaniu beta-blokerów, który spowalniają tempo progresji tętniaków.

W przypadku pęknięcia lub większych tętniaków, konieczna jest operacja. Operacja polega na zastosowaniu specjalnej protezy naczyniowej, która włożona będzie w miejsce tętniaka. Można również zamiast rozległej operacji, zastosować zabieg endowaskularny. Polega on na wszczepieniu protezy/stentgraftu do światła aorty, jednak w tym przypadku nie ma potrzeby otwierania jamy brzusznej.

Przeciwwskazaniem do wykonania operacji mogą być:

  • Wiek
  • Marskość wątroby
  • Zaburzenia krzepliwości
  • Niewydolność nerek

Natomiast do powikłań pooperacyjnych zaliczamy:

  • Zawał serca
  • Ostrą niewydolność nerek
  • Niewydolność oddechową
  • Krwawienie z przewodu pokarmowego
  • Migracja stentu
  • Przecieki stentu

Lepiej zapobiegać niż leczyć – czyli jak zmniejszyć ryzyko tętniaka aorty brzusznej?

Tętniak aorty brzusznej jest bardzo niebezpieczny, dlatego oprócz badań możemy sami zminimalizować ryzyko jego pojawienia się, stosując kilka prostych zaleceń:

  • Rzuć lub ogranicz palenie tytoniu
  • Jedz zdrowo i kolorowo
  • Bądź aktywny
  • Unikaj spożywania alkoholu w dużych i częstych ilościach
  • Zadbaj o prawidłowe BMI
  • Badaj się regularnie
  • Nie lekceważ objawów jakie wysyła Twój organizm

Zobacz również

Torba medyczna i jej zastosowanie

Służby medyczne, aby przemieszczać się z wybranymi produktami bądź sprzętami, muszą mieć w…