Wstrząs anafilaktyczny jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia, który nieleczony prowadzi niechybnie do śmierci. Lekiem ratującym życie jest adrenalina.

Wstrząs anafilaktyczny – na czym polega ?

Wstrząs anafilaktyczny to nagła, uogólniona, szybko postępująca, zagrażająca życiu reakcja, która pojawia się po narażeniu na czynnik lub substancję uczulającą. Wiadomo, że u osób uczulonych, w momencie pierwszego kontaktu z substancją uczulającą (alergenem) wytwarzane są przeciwciała klasy IgE skierowane przeciwko danej substancji. W przebiegu wstrząsu anafilaktycznego, zwykle dochodzi do znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. Ostatnio wskutek trwającej debaty naukowców definicja wstrząsu anafilaktycznego została także poszerzona o reakcje, w których nie biorą udziału przeciwciała IgE. Wiadomo bowiem, że istnieją także inne, dotychczas nie w pełni poznane, mechanizmy prowadzące do aktywacji komórek tucznych.

Przyczyny wstrząsu anafilaktycznego

Przyczyną wstrząsu może być ukąszenie przez owada, jad owadów, na który alergik jest uczulony lub zjedzenie pokarmu z alergenem (często są to orzeszki ziemne, skorupiaki, środki konserwujące dodawane do żywności). Możliwa jest także przy kontakcie z lateksem. Anafilaksja pojawia się również podczas odczulania.

Podczas reakcji anafilaktycznej  komórki układu immunologicznego dziecka uwalniają szereg substancji chemicznych, których działanie na serce, naczynia krwionośne, oskrzela, przewód pokarmowy powoduje nagłe zasłabnięcie (spowodowane spadkiem ciśnienia tętniczego), nudności, wymioty, trudności w oddychaniu i zaczerwienienie skóry.

W kategorii „ciekawostki” wśród innych czynników, które bardzo rzadko są przyczyną reakcji anafilaktycznych, warto wymienić wysiłek fizyczny, alkohol, sierść konia czy też spermę partnera seksualnego.

wstrzas anafilaktyczny
wstrzas anafilaktyczny

Objawy anafilaksji

Początkowo objawy mogą być łagodne, lecz mogą się gwałtownie nasilić i zagrażać życiu. Niekiedy anafilaksja pojawia się z opóźnieniem, po 4–6 godzinach od kontaktu z alergenem, a czasem bez uchwytnej przyczyny (anafilaksja idiopatyczna).

Objawy kliniczne anafilaksji pojawiają się w ciągu kilku, kilkudziesięciu minut.Zwykle są gwałtownie i narastając bardzo szybko. Czym różni się reakcja anafilaktyczna od objawów tzw. zwykłego uczulenia? Różnica dotyczy stopnia nasilenia objawów, które pojawiają się nagle i ulegają dramatycznemu nasileniu w ciągu kilku minut od kontaktu z substancją wywołującą. Objawy nie dotyczą jednego, a kilku różnych narządów.

Najczęstsze objawy wstrząsu anafilaktycznego:

  • świąd skóry, rumień, pokrzywka, obrzęk warg i języka
  • skóra może być blada i pokryta potem
  • duszność, świszczący oddech, suchy kaszel, chrypka, świst wdechowy, wodnisty katar
  • nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha
  • spadek ciśnienia tętniczego, przyspieszenie akcji serca, zaburzenia rytmu serca
  • zawroty głowy, „mroczki” przed oczami, bóle głowy, utrata przytomności

Wstrząs anafilaktyczny – co robić w razie jego wystąpienia?

W momencie podejrzenia wystąpienia reakcji anafilaktycznej konieczne jest natychmiastowe podjęcie leczenia. Brak odpowiedniego postępowania prowadzi do rozwoju wstrząsu anafilaktycznego, który jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. W momencie kiedy pojawiają się objawy ze strony układu oddechowego lub spadku ciśnienia konieczne jest niezwłoczne podanie adrenaliny. Po podaniu adrenaliny chory musi trafić do szpitala w celu dalszej obserwacji i leczenia.

Osoby uczulone, u których występowały tego typu reakcje, powinny mieć zawsze ze sobą gotową do użycia ampułkostrzykawkę zawierającą ten lek! W przypadku osób, u których reakcja pojawia się po raz pierwszy, konieczne jest wezwanie pogotowia.

  • Dawca krwi kto może oddać krew

    Dawca krwi – kto może oddać krew?

    Dawca krwi – kto może oddać krew? Krew jest żywą tkanką złożoną z krwinek czerwonych…
  • Jak zostać dawcą szpiku

    Jak zostać dawcą szpiku? DKMS

    Zostań dawcą szpiku. Niektórzy od zawsze czują w sobie chęć niesienia pomocy, innych popyc…
  • Leki Immunosupresyjne

    Leki Immunosupresyjne

    Większość przeszczepów wiąże się z przyjmowaniem specjalnych leków immunosupresyjnych. Dzi…

Zobacz także

Dawca krwi – kto może oddać krew?

Dawca krwi – kto może oddać krew? Krew jest żywą tkanką złożoną z krwinek czerwonych…