Bezsenność dotyka coraz większej liczby osób i niedługo będzie ją można nazywać chorobą cywilizacyjną. Osoby cierpiące na bezsenność mają kłopoty z zasypianiem, a ich sen jest bardzo lekki i łatwo go przerwać – jakby mózg stałe pozostawał w stanie czuwania.

Co to jest bezsenność?

Bezsennością, zwaną inaczej insomnią, nazywamy zakłócenie stanu zdrowia, w którym niewystarczająca jest długość snu lub niezadowalająca jego jakość. Może polegać na trudnościach w zasypianiu, wczesnym przebudzaniu się, wybudzaniu się w trakcie snu lub na złej jakości snu, czego następstwami w ciągu dnia są uczucie braku wypoczęcia, gorsze samopoczucie, drażliwość, osłabienie koncentracji i zdolności uczenia się czy pracowania.

bezsenność problem ze snem
bezsenność problem ze snem

Dolegliwość ta może mieć charakter krótkotrwały lub utrzymywać się przez długi czas. Zazwyczaj bezsenności towarzyszy silne napięcie emocjonalne. Organizm ludzki od zawsze posiada swój własny rytm biologiczny, między innymi naprzemienne występowanie fazy czuwania i spania. Zdarza się, że rytm ten zostaje zaburzony, szczególnie w dzisiejszych czasach pełnych zmartwień oraz codziennego stresu. Zjawisko bezsenności dawniej obserwowało się u osób starszych i z tym też bezsenność była kojarzona – niestety coraz częściej zjawisko te występuje również u młodych.

Jakie są przyczyny bezsenności?

Bezsenność charakteryzowana jest  podobnie jak ból. Jeśli występuje przez okres dłuższy niż 3 tygodnie, definiuje się ją jako przewlekłą i klasyfikuje jako chorobę.
Ogólne pojęcie zaburzenia snu jest dosyć obszerne. Kłopoty z zasypianiem, które występują niespodziewanie, mogą świadczyć o występowaniu jakiejś choroby lub być skutkiem negatywnego oddziaływania niektórych czynników. Tak naprawdę, bezsenność może mieć różne przyczyny:

  • Zewnętrzne: oddziaływanie czynników takich jak upał, ostre światło, hałas czy zmiana    strefy czasowej
  • Somatyczne: występowanie dolegliwości, które zaburzają sen, np. nocne parcie na mocz
  • Psychotyczne: związane z zaburzeniami depresyjnymi i różnego rodzaju lękami, urojeniami
  • Neurogenne: obejmujące uszkodzenia układu nerwowego oraz jego zaburzone funkcjonowanie
  • Psychogenne: silny stan emocjonalny, stres, konflikty z innymi osobami
  • Toksyczne i jatrogenne: bezsenność może pojawiać po spożyciu alkoholu lub niektórych leków; znaczenie ma również kofeina
  • Pierwotne: czyli trudne do uchwycenia

Ryzyko bezsenności występuje przede wszystkim

  • u kobiet po okresie menopauzy
  • u pracowników zmianowych
  • u osób ze zdiagnozowanymi w przeszłości zaburzeniami depresyjnymi
  • u osób starszych

Jak widać przyczyny tego zaburzenia mogę być różne, a sama bezsenność może być krótkotrwała lub utrzymywać się nawet przez kilka tygodni – wtedy najlepiej skonsultować się z lekarzem.

Liczba osób cierpiących na ten rodzaj zaburzeń, wzrasta wraz z wiekiem. Ta dolegliwość dużo częściej dopada zdecydowanie kobiety niż mężczyzn. Z wiekiem rodzaj bezsenności ulega zmianie. Młodzi ludzie przeważnie mają trudności z zasypianiem, po czym zaczynają kłaść się coraz później, a to skutkuje długim spaniem oraz pojawieniem się kłopotów z wczesnym wstawaniem.

Przyczynami bezsenności mogą być również różnorakie choroby takie jak astma, niewydolność serca, nadczynność tarczycy czy nadciśnienie tętnicze. Osoby, które chorują na zespół niespokojnych nóg również mogą spotkać się z tą dolegliwością. Szacuje się, że ok 10% osób ma kłopoty ze snem właśnie przez RLS.

Jak leczyć bezsenność?

Leczenie bezsenności powinno zacząć się od łagodnych metod – nie należy od razu sięgnąć po silne leki. Pod pojęciem łagodnych metod, kryje się kilka prostych reguł, do których powinniśmy się zacząć stosować i zwalczyć tę dolegliwość własnymi siłami. Osoba cierpiąca na bezsenność powinna zadbać o to, by kłaść się i wstawać zawsze o stałej porze oraz unikać drzemek w ciągu dnia. Nie jest wskazane odsypianie popołudniami nieprzespanej nocy, bo będziemy zbyt wypoczęci, by zasnąć wieczorem. Istotne jest również odzwyczajenie się od spędzania czasu w łóżku poza godzinami przeznaczonymi na sen. Powinno ono służyć tylko do spania, nie zaś do oglądania telewizji na leżąco, jedzenia, czytania itd. – unikanie łóżka jak tylko to możliwe. Nie należy także na krótko przed snem spożywać ciężkostrawnych potraw ani przyjmować dużych ilości płynów, nie mówiąc już o substancjach pobudzających, takich jak kofeina, nikotyna czy alkohol. Regularna aktywność fizyczna poprawia jakość snu, jednak należy pamiętać, by ćwiczenia zakończyć najpóźniej na trzy godziny przed planowanym położeniem się do łóżka. Gorąca kąpiel lub prysznic tuż przed snem także są niewskazane. Podniesienie temperatury ciała opóźnia zaśnięcie oraz powoduje zwiększenie ilości wybudzeń w ciągu nocy. Należy to wziąć pod uwagę przy dostosowywaniu temperatury w sypialni. Dobrze jest przed snem włączyć spokojną muzykę, czy też sięgnąć po relaksującą literaturę. Bardzo ważne jest, by kłaść się spać tylko wtedy, gdy odczuwa się senność. Błędem jest pozostawanie w łóżku, gdy nie możemy zasnąć dłużej niż kwadrans. W takiej sytuacji należy wstać i zająć się czymś relaksującym. Powrót do łóżka powinien nastąpić dopiero wtedy, gdy wyraźnie poczujemy się śpiący.

Natomiast jeśli osoba cierpiąca na bezsenność jest osobą starszą, pracującą w systemie zmianowym, cierpiącą na jakiekolwiek choroby, które uniemożliwiają spokojny sen, czy kobietą po menopauzie, która zmaga się z tą dolegliwością należy udać się po pomoc do specjalisty – lekarza, który zdiagnozuje owy problem, oraz prawdopodobnie przepisze środki, które ułatwią zasypianie.

 

Zobacz także

Problem z łysieniem

Łysienie to problem, który dotyka znaczną część naszego społeczeństwa. Jest kłopotliwą dol…