Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) – zakażenie wywołujące choroby wątroby o ostrym przebiegu. WZW jest prawdziwym cichym zabójcą – objawy choroby nie dają o sobie znać przez bardzo długi czas. WZW zajmuje już ósme miejsce na liście przyczyn zgonów na świecie, a jest zarażona tym około jedna trzecia światowej populacji. Około 20 lat temu, opracowana została skuteczna szczepionka, przeciwko pewnym rodzajom wirusa, a ten nadal uśmierca co roku około miliona osób.

Wirusowe zapalenie wątroby wszystkie rodzaje

Znanych jest kilka typów wirusów wywołujących różne postacie i objawy wirusowego zapalenia wątroby, najczęściej występuje typ:

  • A (WZW A), które dawniej nazywano nagminnym zapaleniem wątroby lub żółtaczką pokarmową
  • B (WZW B), dawniej określane jako żółtaczka wszczepienna
  • C (WZW C), wcześniej miało miano żółtaczki typu C
  • D – choroba jest spowodowana wirusem zapalenia wątroby typu D (HDV)
  • E – chorobę powoduje wirus zapalenia wątroby typu E (HEV)
  • G – chorobę powoduje wirus zapalenia wątroby typu G (HGV)
wzw
wzw

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A)

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A, błędnie – żółtaczka pokarmowa) – czyli ostra, zapalna choroba miąższu wątroby, wywołana przez wirusa WZW typu A (HAV, hepatitis A virus). Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową (i to aż 95% przypadków!). Zarazić się można poprzez spożycie wody (także kostki lodu) zakażonej, żywności np. warzyw, owoców umytych w skażonej wodzie, ryby, owoce morza pochodzące z zakażonej wody.
Objawy są dość niecharakterystyczne w fazie zwiastunowej, ponieważ najczęściej mają postać:

  • złego samopoczucia
  • zwykle niewysokiej gorączki
  • wymiotów
  • nudności
  • braku apetytu
  • zaburzeń węchowo-smakowych

Natomiast faza ostra owej dolegliwości cechuje się bardziej swoistymi dla chorób wątroby objawami, m.in. ściemnienia moczu, ból w prawym podżebrzu, zażółcenia białkówek i powłok skórnych, zdarza się również odbarwienie stolca.

Typowa, zwyczajna postać choroby najczęściej ustępuje w przeciągu maksymalnie 6 miesięcy. Niestety, ale do tej pory nie pojawił się lek, który dałby radę wyeliminować z organizmu owy wirus wcześniej

Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B)

Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B, błędnie – żółtaczka wszczepienna)- jest to ostra, zapalna choroba miąższu wątroby, wywołana przez wirusa WZW typu B (HAV, hepatitis B virus). Do zakażenia się tym wirusem prowadzą aż trzy drogi: pozajelitowa, czyli głównie przez krew, płciowa oraz okołoporodowa (z matki na dziecko w czasie porodu).
Wirus zapalenia wątroby typu B jest przenoszony tylko z człowieka na człowieka.

Tuż po zakażeniu u większości osób nie pojawiają się żadne objawy. Inne mogą się czuć nieco bardziej zmęczone niż zwykle, mogą się również pojawić objawy typowo grypowe, takie jak gorączka, nudności czy nieokreślone bóle. Objawy zaawansowanej postaci choroby to żółtaczka – zażółcenie białek oczu oraz skóry – taki stan jest spowodowany podwyższonym poziomem bilirubiny we krwi. Można również zaobserwować, że stolec jest jasny, odbarwiony, mocz o barwie piwa, powiększenie wątroby, śledziony czy ból w prawym podżebrzu.

Dobrą stroną wirusa jest to, że około 90% pacjentów z takim zakażeniem da się wyleczyć. Złą wiadomością natomiast jest, że pozostałe 10% pacjentów zazwyczaj dopada jakaś choroba przewlekła. Chorobą wywoływaną przez onkogennego wirusa B jest rak pierwotny wątroby. Wirus HBV może też doprowadzić do marskości wątroby.

Jedynym środkiem ochronnym przed zakażeniem się tym wirusem jest szczepionka.

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C)

Wirusowe zapalenie wątroby typu C jest chorobą zakaźną wywołaną przez wirus Hepatitis C Virus, w skrócie HCV. Owy wirus występuje aż w 6 odmianach, które inaczej nazwano genotypami. Na świecie, jak zresztą i w Polsce dominuje zakażenie genotypem 1 – jest to aż 90% przypadków. Jest to mały, jednoniciowy wirus, który spokrewniony jest z wirusem żółtej gorączki. Wrażliwy na działanie wysokiej temperatury i formaliny, której często używa się do dezynfekcji. Zaliczamy go, do grupy wirusów pierwotnie hepatotropowych, czyli takich, których celem jest atak na komórki wątrobowe i zapalenie wątroby.

Głównym czynnikiem ryzyka zakażenia są kontakty ze służbą zdrowia. Aż za 80 proc. zakażeń HCV w Polsce odpowiadają placówki służby zdrowia! Do przeniesienia zakażenia przez chorego do chorej osoby najczęściej dochodzi poprzez niestarannie wykonanych zabiegów medycznych np. badanie krwi, zabiegi stomatologiczne. Niestety do takich zakażeń prowadzi nieprzestrzeganie zasad i procedur sanitarnych, które przez takie służby powinny być przestrzegane bez żadnego wyjątku.

Objawem wirusa, lecz bardzo rzadkim jest zażółcenie skóry i białkówek oczu, dlatego kojarzenie WZW C z żółtaczką jest błędem. Chorzy z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C mogą odczuwać np. bóle stawowe lub depresję. Zazwyczaj choroba przebiega przez wiele lat całkowicie bezobjawowo, aż do momentu, gdy zaczynają pojawiać się objawy niewydolności wątroby.

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) da się wyeliminować, ponieważ obecnie lekarza dysponują takimi lekami. Najnowsza forma leczenia bez interferonu, która jest w Polsce dostępna, podnosi szanse chorych na wyzdrowienie do 90-100 proc. Poza tym leki te nie mają skutków ubocznych i działają znacznie szybciej niż dotychczas stosowane.

Niestety szczepionka ochronna przeciwko temu zakażeniu dalej się nie pojawiła.

Wirusowe zapalenie wątroby typu D (WZW D)

Wirusowe Zapalenie Wątroby typu D nie występuje samodzielnie, a jedynie w towarzystwie WZW B. Można się nawet zarazić dwoma wirusami jednocześnie, lub może dojść do namnażania (superinfekcji) WZW D u osoby już zarażonej WZW B.

Czynniki ryzyka zakażenia tym wirusem są takie same, jak w przypadku WZW B.

Wirusowe zapalenie wątroby typu E (WZW E)

Wirusowe zapalenie wątroby typu E jest chorobą, która pojawia się na całym świecie, lecz najczęściej występuje w rejonach Azji Wschodniej i Południowej. Ryzyko zakażenia pojawia się najczęściej tam, gdzie jest bardzo niski poziom higieny. Podobnie jak w przypadku WZW A, do zakażenia dochodzi poprzez spożycie zanieczyszczonej wody lub żywności – wirus namnaża się w przewodzie pokarmowym

Pierwsza szczepionka na wirusowe zapalenie wątroby typu E została zarejestrowana już dobre kilka lat temu, bo w 2011 roku, jednak dostępna jest tylko w Chinach.

Przebieg choroby jest łagodny, najciężej mają jednak kobiety w ostatnim trymestrze ciąży, ponieważ istnieje duże ryzyko wystąpienia piorunującego zapalenia wątroby.

Najlepszym sposobem na zapobieganie temu wirusowi jest higiena osobista, poprawienie warunków życia, warunków sanitarnych, bezpieczeństwo wody i żywności, ponieważ nie ma żadnej szczepionki ochronnej na owy wirus. Szczególną uwagę powinno się zwracać na to, skąd pochodzi woda, którą chcemy spożyć, a najlepiej unikać nieznanych jej źródeł.

Wirusowe zapalenie wątroby typu G

Wirus zapalenia wątroby typu G (Wirus GB-C, GBV-C, HGV) często występuje na całym globie, a zakażenie nim może się wiązać z zapaleniem wątroby, marskością oraz prawdopodobnie pierwotnym rakiem wątroby.

Do zakażenia dochodzi drogą kontaktów seksualnych. Udowodnione zostało, że do zakażenia wirusem G dochodzi drogą parenteralną, toteż u dzieci możliwe jest zakażenie pionowe. Inną przyczyną zakażenia się są działania medyczne związane z ich pobytami w szpitalu, np. poprzez przetaczanie krwi.

Zobacz także

Koronawirus – czym jest i jak się objawia?

Koronawirus – czym jest i jak się objawia? Wirus, który dotarł do nas z Chin (SARS-C…